Πελαγία Πεκλάρη
ΤΙΘΕΤΑΙ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: ΠΟΙΟΥΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΟΙ ΘΕΣΜΟΊ ΜΑΣ;
Τίθεται όλο και περισσότερο και από περισσότερους ευρωπαίους πολίτες το ερώτημα, ποιους τελικά εξυπηρετούν τα θεσμικά τους όργανα αν όχι τους ίδιους;
Μία διαμάχη χωρίς τέλος ανάμεσα στο δημόσιο συμφέρον, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για την Υγεία των πολιτών, με τα ιδιωτικά συμφέροντα των φαρμακευτικών εταιρειών.
Καλείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άλλη μία φορά να δώσει λόγο για την υπόθεση των συμβάσεων προμήθειας εμβολίων κατά της Covid-19, καθώς ο νομικός σύμβουλος του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβεβαίωσε ότι οι Βρυξέλλες δεν πρόσφεραν επαρκή πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες σχετικά με τις συμφωνίες δισεκατομμυρίων ευρώ με τις φαρμακευτικές εταιρείες κατά την περίοδο της πανδημίας.
Βεβαίως το ζήτημα αυτό δεν είναι μόνο οικονομικής φύσεως, γίνεται ακόμη πιο σοβαρό εφόσον έχουν προκύψει σοβαρότατες καταγγελίες επικίνδυνων παρενεργειών, ακόμη και θανάτων, μετά την λήψη των συγκεκριμένων σκευασμάτων που δόθηκαν στους ανθρώπους χωρίς πρώτα να πιστοποιηθούν για την ασφάλειά τους ή μη.
Επανέρχεται στο προσκήνιο, μάλιστα σε μία αιωρούμενη προεκλογική περίοδο για κάποια κράτη μέλη, η συνεχιζόμενη συζήτηση που άρχισε το 2021, σχετικά με το αν η Ευρωπαϊκή Ένωση διαχειρίστηκε με διαφάνεια τις διαπραγματεύσεις και τις υπογραφές συμβολαίων για την προμήθεια εμβολίων, σε μια από τις πιο πολυδιαφημισμένες υγειονομικές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Η υπόθεση επικεντρώνεται στις κοινές αγορές εμβολίων που πραγματοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για λογαριασμό των κρατών-μελών την περίοδο 2020-2021. Την εποχή εκείνη, με την πανδημία να εξαπλώνεται ραγδαία στην Ευρώπη και τις κυβερνήσεις να αναζητούν επειγόντως λύσεις, η Κομισιόν ανέλαβε να διαπραγματευτεί και να εξασφαλίσει εκατοντάδες εκατομμύρια δόσεις από μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες.
Οι συμφωνίες αυτές είχαν τεράστια πολιτική, οικονομική και κοινωνική σημασία, καθώς το συνολικό τους κόστος ανήλθε σε περίπου 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ και επηρέαζαν άμεσα τις στρατηγικές δημόσιας υγείας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης επιβλήθηκαν άνευ προηγουμένου κοινωνικοί αποκλεισμοί και πιέσεις ακόμη και σε υγιείς ομάδες πολιτών και σε παιδιά. Για το λόγο αυτό κινήθηκαν νομικά, πολίτες, δημοσιογράφοι, οργανώσεις και ευρωβουλευτές ζητώντας την πλήρη πρόσβαση στα σχετικά έγγραφα και στοιχεία των διαπραγματεύσεων.
Παρά του δίκαιου αιτήματος γνωστοποίησης όλων των στοιχείων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέτρεψε μόνο μερική πρόσβαση σε συμβόλαια σχετικά με εμβόλια, καλύπτοντας κρίσιμες πληροφορίες, όπως ονόματα διαπραγματευτών και ρήτρες αποζημίωσης.
Οι προσφεύγοντες αντέδρασαν σθεναρά στο δικαίωμα τους να γνωρίζουν τις λεπτομέρειες αυτές, ειδικά όταν χρηματοδοτούνται από δημόσιους πόρους. Το 2024, το Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ αποφάσισε ότι η Κομισιόν δεν είχε διασφαλίσει επαρκή διαφάνεια, και η Επιτροπή άσκησε έφεση επικαλούμενη τα προσωπικά δεδομένα των διαπραγματευτών και τα συμφέροντα των φαρμακευτικών εταιρειών.
Στις 11 Ιουνίου 2026 ο γενικός εισαγγελέας τάχθηκε υπέρ της διαφάνειας, τονίζοντας ότι το γεγονός της ανωνυμοποίησης δε δύναται να αντιταχθεί εμπρός στο δημόσιο συμφέρον και να εμποδίζει τον έλεγχο και ότι οι ρήτρες αποζημίωσης δεν μπορούν και δεν πρέπει να κρύβουν ουσιώδεις πληροφορίες.
Η Δικαιοσύνη η τεράστια αυτή Αξία και πυλώνας για την εύρυθμη και αρμονική λειτουργία της διαβίωσης των ανθρώπων, όπου τα όργανα της (δικαστήρια, δικαστές, εισαγγελείς, κ.ο.κ.) πρέπει να λειτουργούν ανεξάρτητα και μόνον ως το μέσον που φέρνει στο φως όλες τις αποδείξεις ώστε να δικάζει η αλήθεια και να απονέμεται το δίκαιο θέτοντας όπου δύναται διορθωτικές πορείες.
Αντ΄αυτού η Δικαιοσύνη των ανθρώπων παραβιάζεται συστηματικά από ένα πληρωμένο σαθρό πολιτικό καθεστώς καθαρά αγκυλωμένων και εκβιαζόμενων υπανθρώπων έρμαια των ιδιωτικών συμφερόντων που βάζουν το κέρδος πάνω από την ζωή και αξιοπρέπεια των πολιτών.
Η «σύγκρουση» μεταξύ δημόσιου συμφέροντος και της εμπιστευτικότητας σε κρίσιμες στιγμές, όπως η πανδημία ας αποτελέσει την αρχή της ένωσης όλων των πολιτών πέρα από κόμματα, δόγματα, χρώματα, παίρνοντας θέση με ενεργή δράση, ορίζοντας οι ίδιοι τις αποφάσεις που παίρνονται και αφορούν την ζωή τους. Η ένωση είναι η μόνη οδός που θα καθορίσει το μέλλον των υποχρεώσεων διαφάνειας της ΕΕ και σε αυτή την υπόθεση αλλά και σε αντίστοιχες περιπτώσεις.
Υποχρεώσεις δεν έχουν μόνον οι πολίτες, πρωτίστως υποχρέωση έχουν οι κυβερνήσεις τους απέναντί τους και κατ΄επέκταση η ΕΕ όπου είναι η εμπορική συμφωνία που έχουν συνάψει τα κράτη τους. Ας αρχίσουν να το καταλαβαίνουν όλοι.. Πρώτα και πάνω από όλα είναι το Δημόσιο συμφέρον.
