Πολυμήδη Χούτου
Οι πολεμοκάπηλοι απειλούν και ο πλανήτης κρατά την ανάσα του.
Ο πλανήτης βρίσκεται για ακόμη μία φορά στην κόψη του ξυραφιού. Το Ιράν, ένα καθεστώς σκληρού γεωπολιτικού παζαριού, απειλεί ανοιχτά να πλήξει πλοία και στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Γαλλίας, εφόσον τολμήσουν να υποστηρίξουν το Ισραήλ στις επιθέσεις του.
Το Ισραήλ, από την άλλη πλευρά, χτυπά καίρια στρατιωτικές και πυρηνικές εγκαταστάσεις στο ιρανικό έδαφος. Η διπλωματία είναι σε αφασία και ο κόσμος, παραδομένος στη ”συνήθεια”, κάνει scroll στα νέα λες και παρακολουθεί ακόμα ένα επεισόδιο Netflix.
Η σύγκρουση Ισραήλ – Ιράν δεν είναι απλώς μια περιφερειακή κρίση. Είναι η σπίθα δίπλα σε πυριτιδαποθήκη, με τις υπερδυνάμεις ήδη χωρισμένες στα δύο στρατόπεδα. ΗΠΑ και Ε.Ε. στο πλευρό του Ισραήλ, Ρωσία και Κίνα πίσω από το Ιράν. Δεν χρειάζεται πολύ φαντασία για να καταλάβει κανείς πόσο κοντά είμαστε σε έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο.
Στην επιφάνεια φαίνεται μια ακόμη διμερής σύγκρουση, ένα ακόμα επεισόδιο στην αιματοβαμμένη ιστορία της Μέσης Ανατολής. Όμως αυτό δεν είναι απλώς μια κρίση στην Μεση Ανατολή. Είναι ο πρόλογος μιας παγκόσμιας τραγωδίας.
Αυτό που ξετυλίγεται μπροστά μας είναι ένα ντόμινο με παγκόσμιες προεκτάσεις, έτοιμο να καταρρεύσει και να συμπαρασύρει ολόκληρη την ανθρωπότητα σε ένα νέο σπιράλ πολέμου , πείνας και εξάρτησης. Γιατί κανένας πόλεμος, ποτέ δεν μένει τοπικός. και κανένας δεν τελειώνει όταν σταματήσουν οι σφαίρες.
Σε κάθε σύγκρουση, πριν καν ακουστούν οι εκρήξεις, υπάρχουν θύματα χωρίς φωνή. Άμαχοι, παιδιά, ηλικιωμένοι, αθώοι. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν στοχεύουν μόνο βάσεις, χτυπούν γειτονιές, σχολεία, νοσοκομεία. Ο ανθρώπινος πόνος γίνεται σκιά πίσω από τις ”στρατηγικές επιτυχίες”.
Οι πόλεμοι δεν αφήνουν πίσω τους μόνο συντρίμμια. Αφήνουν πείνα, αρρώστια, έλλειψη φαρμάκων και νερού. Καταστρέφουν την γεωργία, τις υποδομές, τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Οι κοινωνίες βυθίζονται στην εξαθλίωση, και οι πιο αδύναμοι πληρώνουν το βαρύτερο τίμημα. Όποιος θεωρεί ότι ο πόλεμος τελειώνει όταν σταματήσουν τα όπλα, δεν έχει δει ποτέ έναν λαό να πεινά.
Όταν τελειώσει ο πόλεμος, ξεκινά ο άλλος πόλεμος, ο οικονομικός. Κατεστραμμένες χώρες οδηγούνται σε δάνεια, εξαρτήσεις, εκχωρήσεις πόρων και κυριαρχίας. Τα κράτη δεν αναγεννιούνται. Πουλιούνται κομμάτι κομμάτι. ΟΙ νικητές δεν είναι τα έθνη, αλλά οι εταιρείες και τα χρηματοπιστωτικά κέντρα που θα ”αγοράσουν” το μέλλον των ηττημένων.
Έτσι, ο πόλεμος δεν τελειώνει ποτέ. Μεταμορφώνεται. Από τις σφαίρες, περνά στις υπογραφές. Από τις βόμβες, στους όρους δανεισμού. Από την αιματοχυσία, στην οικονομική σκλαβιά.
Ο ΟΗΕ προειδοποιεί ήδη για παγκόσμια επισιτιστική κρίση και ένας πόλεμος που θα εμπλέξει το Ιράν, το Ισραήλ και τις μεγάλες δυνάμεις θα λειτουργήσει ως καταλύτης αποσταθεροποίησης όχι μόνο στην Μέση Ανατολή, αλλά στην Αφρική, την Ασία και την Ευρώπη.
Και μέσα σε αυτό το εκρηκτικό τοπίο, το διεθνές δίκαιο κουρελόχαρτο;
Ας δούμε τι λέει η θεωρία. Το Άρθρο 2 (4) του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ είναι ξεκάθαρο. ” Όλα τα μέλη θα απέχουν στις διεθνείς σχέσεις τους από την απειλή ή την χρήση βίας εναντίον της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους”.
Εξαιρείται μόνο η νόμιμη άμυνα και οι ενέργειες που εγκρίνει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Αλλά αλήθεια, πότε λειτούργησε αυτό το Συμβούλιο όπως θα όφειλε;
Το βέτο των μονίμων μελών το έχουν μετατρέψει σε όμηρο των συμφερόντων τους. (Τα πέντε κράτη, μόνιμα μέλη στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών Ρωσία,, Κίνα, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ έχουν την δυνατότητα να ασκήσουν βέτο σε οποιαδήποτε απόφαση του Συμβουλίου).
Το διεθνές δίκαιο έχει γίνει, για ακόμη μία φορά, ένα νομικό κουφάρι χωρίς δόντια.
Το να προσποιείται ο ΟΗΕ ότι υπάρχει ως θεματοφύλακας της ειρήνης, ενώ στέκεται σιωπηλός όταν παραβιάζεται κάθε έννοια διεθνούς δικαίου, δεν είναι απλώς ντροπή, είναι συνενοχή. Ο πόλεμος συνεχίζεται με νομιμοφανείς δικαιολογίες, επειδή κάποιοι ”επιτρέπεται” να σκοτώνουν ενώ άλλοι ”οφείλουν” να πεθαίνουν.
Όπως αποδεικνύεται ξανά και ξανά, ο πόλεμος δεν λύνει τίποτα. Το μόνο που κάνει είναι να γεννά περισσότερους νεκρούς, περισσότερη πείνα. Κάθε πόλεμος δεν είναι τίποτα άλλο από την αποτυχία των ανθρώπων να ζήσουν ως άνθρωποι. Κάθε οβίδα που πέφτει είναι η κραυγή ενός δικαίου που φιμώνεται.
Κι ενώ χιλιάδες πεθαίνουν, στις διαπραγματευτικές αίθουσες δεν επικρατεί η φωνή της Δικαιοσύνης, αλλά ο παγερός ψίθυρος των συμφερόντων. Πολιτικοί μιλούν, διπλωμάτες συντάσσουν κείμενα, αλλά πίσω από τις λέξεις κινούνται εταιρείες, συμφωνίες όπλων, πετρέλαια, φυσικό αέριο και οι αόρατες αγορές.
Το δίκαιο όμως δεν είναι διαπραγματεύσιμο, είναι απόλυτο. Είναι η γραμμή που χωρίζει τον άνθρωπο από το κτήνος. Δεν παζαρεύεται. Δεν μεταφράζεται κατά το δοκούν και όπως συμφέρει. Δεν επιτρέπεται να γίνεται εργαλείο στα χέρια όσων αποφασίζουν με μελάνι για το αίμα των άλλων.
Και τότε γεννιέται το μεγάλο ερώτημα. Γιατί το ανεχόμαστε;
Γιατί η ανθρωπότητα ανέχεται αυτόν τον αδιάκοπο κύκλο αίματος, εκμετάλλευσης και καταστροφής;
Μας εκπαίδευσαν να είμαστε θεατές και να αποδεχόμαστε το άδικο ως κανονικότητα;
Η ριζική αλλαγή πρέπει να αρχίσει από τις συνειδήσεις.
Ο άνθρωπος καλείται να ξαναθυμηθεί ότι είναι Άνθρωπος . Όχι εργαλείο. Όχι αναλώσιμος. Όχι καταναλωτής πολέμου.
Να βρει την Ανδρεία μέσα του. Όχι αυτή που οπλίζει χέρια, αλλά αυτή που σπάει την σιωπή. Που υψώνει το ανάστημά του στην παραμόρφωση της αλήθειας.
Δεν αλλάζει ο κόσμος όταν το αποφασίσει η εξουσία. Αλλάζει όταν το αποφασίσουν οι λαοί.
Να σταματήσουμε να βολευόμαστε στο ”δεν ξέρω”, στο ”δεν με αφορά”, στο ”τι να κάνουμε”.
Δεν μπορούμε πια να περιμένουμε να δράσουν άλλοι για εμάς. Ο άνθρωπος πρέπει να σηκώσει το βάρος της εποχής του. Η ανδρεία να γίνει καθημερινή πράξη. Και η φρόνηση να γίνει ο ηθικός μας οδηγός.
Η φρόνηση είναι η αιτία του ”πράττειν ορθώς”. Είναι ο τρόπος σκέψης που δεν παρασύρετε από θυμό, φόβο ή προσωπικό συμφέρον, αλλά σταθμίζει τι πρέπει να γίνει, όχι τι είναι εύκολο. Είναι η δημιουργική δύναμη της ευζωίας. Είναι εκείνη που ενώνει γνώση, εμπειρία, βούληση και δίνει υπόσταση στο φρόνημα, τον ακλόνητο άξονα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Όταν η φρόνηση γίνει πυξίδα πολιτικής και κοινωνικής ύπαρξης του κάθε πολίτη, τότε και μόνο τότε θα έχει νόημα να μιλάμε για ειρήνη.
