Πολυμήδη Χούτου
Τις τελευταίες πέντε δεκαετίες η Ελλάς δεν κατέρρευσε οικονομικά από τύχη ή συγκυρία . Κατέρρευσε από μια αλυσίδα πολιτικών επιλογών , αδιαφανών αποφάσεων και σκανδάλων που άφησαν πίσω τους δισεκατομμύρια σε ζημιές και μια κοινωνία εξαντλημένη.
Η Ελλάς υπέστη μια συνεχόμενη οικονομική αιμορραγία κυρίως από εσωτερικά σκάνδαλα που γεννήθηκαν μέσα στο ίδιο το κομματικό-πολιτικό καθεστώς. Οδηγήθηκε σε υπερχρέωση όχι από ένα μοναδικό γεγονός, αλλά από μια σειρά πληγών που άνοιξαν διαδοχικές κυβερνήσεις και έκλεισαν στην πλάτη των πολιτών.
Το σκάνδαλο Κοσκωτά (1988) αποκάλυψε από νωρίς πόσο εύθραυστο ήταν το χρηματοπιστωτικό σύστημα, αφού η ”κατάρρευση” της Τράπεζας Κρήτης πυροδότησε κρίση εμπιστοσύνης και απέδειξε πως η οικονομία μπορούσε να γίνει έρμαιο πολιτικών παρεμβάσεων και αδιαφάνειας. Μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές απάτες της εποχής.
Το Χρηματιστήριο του 1999 αποτέλεσε την μεγαλύτερη λεηλασία της μεσαίας τάξης στην ιστορία της χώρας, με μια τεχνητή φούσκα που εξαφάνισε αποταμιεύσεις δεκαετιών και άνοιξε τον δρόμο για την μελλοντική οικονομική κατάρρευση.
Οι Ολύμπιοι Αγώνες του 2004 έγιναν σύμβολο οικονομικής απερισκεψίας, με υπερκοστολογήσεις που εκτίναξαν το κόστος στα 12-14 δις ευρώ, δημιουργώντας μια δημοσιονομική πληγή που ακόμη πληρώνει η χώρα.
Η έκρηξη της φαρμακευτικής δαπάνης από 2 δις πηγε στα 8-9 δις ετησίως με τις υπερτιμολογήσεις φαρμάκων και τις αδιαφανείς προμήθειες, δωροδοκίες, Novartis, πλαστές συνταγές, επιβάρυνε τα ασφαλιστικά ταμεία και συνέβαλε στην κατάρρευση της δημόσιας υγείας και των συντάξεων.
Η ΔΕΗ, μέσα από δεκαετίες κακοδιαχείρισης και σπατάλης, επιβάρυνε την χώρα με τεράστια χρέη και συνέβαλε καθοριστικά στην διάλυση του ενεργειακού ισοζυγίου. Μια από τις μεγαλύτερες ”μαύρες τρύπες” του κράτους.
Ο ΟΣΕ εξελίχθηκε στον πιο ζημιογόνο σιδηροδρομικό οργανισμό της Ευρώπης, με χρέη άνω των 10 δισεκατομμυρίων και έργα που κόστισαν χωρίς ποτέ να λειτουργήσουν, αποτελώντας μαγνήτη κομματικο-πολιτικών ρουσφετιών. Τεράστιο βάρος στον κρατικό προυπολογισμό για δεκαετίες. Συνέβαλε στην κατάρρευση και στις τραγωδίες (Τέμπη).
Τα ασφαλιστικά ταμεία καταστράφηκαν μέσα από δομημένα ομόλογα και ακατανόητες επενδυτκές επιλογές, οδηγώντας σε απώλεια αποθεματικών και σε μια μελλοντική γενιά συντάξεων χωρίς σταθερή βάση.
Η Proton Bank αποκαλύφθηκε ως εστία υπεξαιρέσεων και ”μαύρων ταμείων”, επιβαρύνοντας το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και τελικά όλους τους Έλληνες φορολογούμενους.
Η Ασπίς Πρόνοια άφησε χιλιάδες πολίτες οικονομικά κατεστραμμένους, ενώ το κράτος αναγκάστηκε να επιβαρυνθεί με το κόστος μιας από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές απάτες.
Η υπόθεση Energa-Hellas Power αποκάλυψε ότι ακόμη και το σύστημα ενέργειας μπορούσε να γίνει αντικείμενο κλοπής, με εταιρείες να υπεξαιρούν χρήματα που ανήκαν στο δημόσιο και στους δήμους. Από τις πιο ”καθαρές” περιπτώσεις οικονομικού εγκλήματος.
Κανένα από αυτά τα σκάνδαλα δεν προέκυψε τυχαία. Ήταν προιόν πολιτικών αποφάσεων, και πολιτικής απανθρωπιάς, αφού η τελική συνέπεια δεν ήταν χρέη σε χαρτιά, αλλά χαμένες ζωές, χαμένες περιουσίες. Ήταν το αποτέλεσμα κάθε ηγεσίας που δεν ήθελε να προστατεύσει το δημόσιο συμφέρον.
Όμως η ευθύνη δεν βρίσκεται μόνο στους κυβερνώντες. Βρίσκεται και στον ίδιο τον πολίτη.
Γιατί όταν ο πολίτης αδιαφορεί, όταν δεν ενημερώνεται, όταν δεν απαιτεί διαφάνεια όταν ανέχεται την ίδια επανάληψη λαθών, τότε γίνεται, χωρίς να το θέλει, μέρος του προβλήματος. Η ευθύνη αυτή δεν είναι κατηγορία αλλά αναγνώριση της αλήθειας.
Η ανοχή είναι συνενοχή. Και η σιωπή είναι συμμετοχή στην διάλυση της ίδιας της χώρας.
Η χώρα βρίσκεται σε μια καμπή. Μπροστά σε αυτό το ιστορικό βάρος, η ανάγκη για ενότητα των πολιτών γίνεται πλέον ζωτικής σημασίας, για να σταματήσει η επανάληψη των ίδιων λαθών. Ενότητα απέναντι στην διαφθορά, στην σπατάλη, στην υποκρισία και στην ασυδοσία της εξουσίας.
Όχι κομματική ενότητα. Όχι ενότητα μέσα από παλιές δομές που έχουν αποτύχει. Αλλά μια ενότητα συνείδησης, μια κοινή στάση ότι δεν θα δοθεί ξανά λευκή επιταγή σε κανέναν.
Μέσα απο αυτήν την ανάγκη δημιουργήθηκε το ”κίνημα αποχής” χωρίς ανοχή.
Όχι φυγή από τα κοινά, αλλά καταμέτρηση της πραγματικής δύναμης της κοινωνίας (κοινός-νους).
Όχι παραίτηση, αλλά διεκδίκηση.
Μια κοινή στάση πολιτών που στέλνουν το μήνυμα πως δεν νομιμοποιούν πρακτικές που τους οδήγησαν στην υπερχρέωση.
Η Ελλάδα δεν άλλαξε με κομματικές κυβερνήσεις.
Θα αλλάξει μόνο με ενωμένους πολίτες που απαιτούν αξιοπρέπεια, διαφάνια και λογοδοσία.
Η εποχή της ανοχής τελείωσε.
Ο πολίτης πρέπει να μετρηθεί και να ξαναπάρει την πατρίδα του στα χέρια του.
